Gościsław

Stare zdjęcie z Gościsławia Pierwsze wzmianki o Gościsławiu  (przed II wojną światową Bertholdsdorf, a jeszcze wcześniej Bertholdisdorph) pochodzą z roku 1268. Kolejne wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1292, kiedy to po raz pierwszy miejscowość nazwano Bertholsdorh. Wówczas miejscowość była własnością Cystersów z Krzeszowa. Własność tą potwierdza książe Bolko I w 1318 roku, Papież w 1318 roku oraz później, bo w 1352 książe Bolko II. W tym okresie kościół należał do parafii Udanin. O miejscowości wspomina także pochodzący z 1360 roku dokument biskupa Przesława, w którym wspomina on rekotra gościsławskiego kościoła, który prawdopodobnie został wybudowany pod koniec XII wieku.  W roku 1542 biskup wrocławski Baltazar odłączył kościół od Udanina i opiekę nad nim przekazał Cystersom z Krzeszowa, w ręku których była cała miejscowość. W czasach reformacji, w roku 1630 kościół został przejęty przez protestantów. Nie został on jednak w ich rękach na długo, gdyż już w 1654 roku wrócił w ręce katolików.  We wrześniu 1717 roku na stanowisko pierwszego proboszcza został obsadzony ojciec Adalbertus Ansorage. Po nim stanowisko to piastowało jeszcze 26 zakonników z Krzeszowa. W 1756 roku kościół został powiększony I nadano mu nowy wystrój. 

W 1845 roku miejscowość liczyła 70 domostw, pałac, 2 folwarki, 27 handlarzy i rzemieślników, 2 warsztaty, browar, katolicki kościół I szkołę. Gościsław wówczas zmieszkiwany był przez 589 osób, w tym 39 protestantów.  Protestantcy mieszkańcy korzystali z kościoła I szkoły w Udaninie.  Mieszkańcy utrzymywali się głównie z rolnictwa. Wśród hodowli przeważały krowy I świnie. Większość terenów (295ha) należących do Gościsławia od roku 1858 była w posiadaniu rodziny von Wietersheim z Ruska. Drugim wielkim posiadaczem ziemskim w Gościsławiu był w omawianym czasie Georg Wiesner z 69ha, które należały do jego rodziny od XIV wieku. 14 rodzin posiadało majątki ziemiskie w przedziale 10-34ha. We wsi funkcjonawał także sklep I dwie restauracje z miejscami na około 400 osób I sceną na występy artystyczne. We wsi znajdowała się także szkoła z 4 katolickimi klasami I jedną ewangelicką. Przy szkole znajdował się plac zabaw, który był darem ciotki Kurta von Wietersheim z Ruska. 

Na północ od wsi, w stronę Osieka,  jest niewielka Góra Kopista (po niemiecku: Hentschel-Kuppe). Legenda głosi, że nazwa gory pochodzi od dwóch rolników o nazwikach Hentschel I Kuppe. Ponoć spotkali się oni w tym miejscu, gdzie przebiegała granica pomiędzy ich polami. Podczas spotkania doszło do kłóti I ich śmierci. Według legendy zostali oni pochowani pod drzewami rosnącymi na szczycie gory.

 

Opracował Michał Miskiewicz na podstawie: Schlesische Heimat, Stadt und Kreis Neumarkt, 5. Auflage 1994, Erarbeitet, zusammengestellt und herausgegeben von Neumarkter Verein e. V. Hameln, Hameln 1985